Hasło „ozdobna tkanina na ścianę” w krzyżówkach najczęściej prowadzi do kilku dobrze oswojonych słów z domów, muzeów i lekcji plastyki. Poniżej zebrane są najpopularniejsze odpowiedzi używane przez autorów krzyżówek (różnią się długością, więc łatwo dopasować do kratek).
(5 liter)
(7 liter)
(6 liter)
(5 liter)
(9 liter)
(5 liter)
ARRAS
Arras to ozdobna tkanina ścienna (rodzaj tapiserii), kojarzona z dworami i zamkami. W polskich krzyżówkach to chyba najpewniejsza odpowiedź na „tkaninę na ścianę”, bo jest krótka i bardzo „krzyżówkowa”.
W Polsce najsłynniejsze są arrasy wawelskie – kolekcja liczona w kilkudziesięciu zachowanych tkaninach.
Kontekst krzyżówkowy: bywa podawany też pod definicjami „tkanina z Wawelu”, „tapiseria”, „gobelin” (choć to nie to samo, autorzy czasem mieszają).
GOBELIN
Gobelin to dekoracyjna tkanina ścienna o wzorzystych, „malarskich” przedstawieniach, zwykle tkana. Słowo jest bardzo rozpoznawalne, więc często wraca w diagramach.
Ciekawostka: nazwa pochodzi od paryskiej manufaktury Gobelins, która rozsławiła ten typ tkanin w Europie.
Kontekst krzyżówkowy: mylony z arrasem i tapiserią; definicje typu „ozdobna tkanina”, „tkanina ścienna”, „dekoracja na ścianę” często prowadzą właśnie tu.
MAKATA
Makata to po prostu ozdobna tkanina zawieszana na ścianie (czasem też przykrywająca meble). Brzmi swojsko i pasuje do wielu kratek, dlatego jest wyjątkowo częsta.
Ciekawostka: w polskich domach makaty robiły karierę zwłaszcza jako dekoracje z tkanin żakardowych, frędzlami itp. – bardziej „domowe” niż muzealne arrasy.
Kontekst krzyżówkowy: pojawia się też przy hasłach „ścienna ozdoba”, „tkanina dekoracyjna”, „kilim” (czasem jako zamiennik, choć technicznie to inne rzeczy).
KILIM
Kilim to płasko tkana tkanina dywanowa, którą wiesza się nie tylko na podłodze, ale i na ścianie (jako dekorację). W krzyżówkach lubiany za 5 liter i charakterystyczne brzmienie.
Kontekst krzyżówkowy: często podawany jako „dywan bez włosia”, „tkanina wschodnia”, „ozdoba ścienna”. Gdy w definicji pada „na ścianę”, kilim jest bardzo realny.
TAPISERIA
Tapiseria to ogólna nazwa tkaniny dekoracyjnej (najczęściej ściennej), zwykle o charakterze artystycznym. To odpowiedź dłuższa, ale w większych diagramach pojawia się regularnie.
„Tapiseria” bywa w krzyżówkach traktowana jako słowo-parasol: mieści i arras, i gobelin – choć historycznie to nie są idealne synonimy.
Kontekst krzyżówkowy: definicje „tkanina artystyczna”, „tkanina dekoracyjna”, „ozdoba ściany” często kierują właśnie tu, gdy potrzebna jest długa odpowiedź.
TAPIS
Tapis to krótkie, „krzyżówkowe” określenie na tkaninę dekoracyjną/rodzaj gobelinu (zapożyczenie). Nie w każdej gazecie, ale w klasycznych krzyżówkach potrafi się trafić.
Kontekst krzyżówkowy: najczęściej jako „gobelin” albo „tkanina ścienna” na 5 liter. Jeśli w krzyżówce widać nietypowe litery, warto sprawdzić właśnie tę opcję.